Explainer video projelerinde bütçenin büyük kısmı animasyona gider ama sonucu belirleyen şey senaryodur. Teknik olarak kusursuz bir animasyon, zayıf bir senaryoyu kurtarmaz; buna karşılık güçlü bir senaryo, mütevazı bir animasyonla bile işini yapar. Bu rehber, senaryoyu ajansa bırakmadan önce kendi başınıza kurabileceğiniz iskeleti veriyor.
Neden 60 saniye?
İzlenme verileri tutarlı bir şey söylüyor: sosyal mecralarda izleyicinin büyük kısmı ilk 30 saniyede karar veriyor, 90 saniyeyi geçen tanıtım videolarında tamamlanma oranı belirgin şekilde düşüyor.
Bu yüzden standart hedefimiz 60 saniyedir. Anlatılacak şey buna sığmıyorsa çözüm videoyu uzatmak değil, ikinci bir video yapmaktır. Üç adet 60 saniyelik video, tek bir 3 dakikalık videodan daha fazla iş çıkarır ve farklı mecralara dağıtılabilir.
Kelime hesabı
Türkçe seslendirmede rahat ve anlaşılır tempo dakikada yaklaşık 130 ile 150 kelimedir. Yani 60 saniyelik bir video için metniniz 130 ile 150 kelime arasında olmalıdır.
Bu sayı çoğu kişiye şaşırtıcı derecede az gelir ve bu yüzden ilk taslaklar neredeyse her zaman iki katı uzunlukta yazılır. Metniniz 250 kelimeyse ya video 2 dakika olacak ya da seslendirme yetişmeye çalışacak.
Pratik yöntem: metni yazdıktan sonra yüksek sesle okuyun ve süre tutun. Nefes almadan okuyorsanız uzundur.
Ayrıca boşluk bırakın. Ekranda önemli bir görsel varken seslendirmenin sustuğu iki saniye, o görselin akılda kalmasını sağlar. Metni saniyenin son kırıntısına kadar doldurmak videoyu yorucu yapar.
Beş bölümlü yapı
İşe yarayan explainer senaryolarının neredeyse tamamı aynı iskelete oturur.
Kanca, 0 ile 5 saniye. İzleyicinin kendi durumunu tanıdığı cümle. Ürünü değil problemi gösterir.
Problem, 5 ile 15 saniye. Bugün bu iş nasıl yapılıyor ve neden can sıkıcı. Somut olun, genel geçer sıkıntı cümleleri kimseyi tutmaz.
Çözüm, 15 ile 30 saniye. Ürün ilk kez burada girer. Ne olduğunu tek cümlede söyleyin.
Nasıl çalışır, 30 ile 50 saniye. En fazla üç adım. Dört ve üzeri adım izleyiciyi kaybettirir.
Çağrı, 50 ile 60 saniye. Tek bir eylem isteyin. "Siteyi ziyaret edin, demo isteyin ve bizi takip edin" üç ayrı istektir ve hiçbiri yapılmaz.
İlk üç saniye
Videonun kaderi burada belirlenir. Yaygın hata, videoyu logo animasyonuyla açmaktır. İzleyici sizi henüz tanımıyor, logonuz onun için bir bilgi değil bekleme süresidir.
İşe yarayan açılışlar şunlardır: izleyicinin yaşadığı sorunun görüntüsü, şaşırtıcı bir sayı, doğrudan sorulan bir soru, veya sonucun ta kendisi, yani "bu iş 10 dakikada bitiyor" cümlesinin görselleştirilmesi.
Logo sona konur. Orada zaten izleyicinin dikkati kazanılmıştır.
Yazarken yedi kural
- Tek fikir anlatın. İkinci fikir ikinci videonun konusudur.
- Özellik değil sonuç yazın. "Bulut tabanlı altyapı" değil, "her yerden aynı veriye ulaşırsınız".
- İkinci tekil veya çoğul şahısla konuşun. "Firmamız sunmaktadır" yerine "siz şunu yaparsınız".
- Jargonu atın. İzleyici anlamadığı kelimeyi sormaz, videoyu kapatır.
- Sayı kullanın. Somut sayı, sıfat yığınından daha inandırıcıdır.
- Kısa cümle kurun. Seslendirme için yazılan metin, okumak için yazılandan daha kısa cümlelerden oluşur.
- Sesli okuyarak yazın. Yazıda düzgün duran cümle, seslendirmede takılabilir.
Senaryodan storyboard'a
Metin onaylandıktan sonra iki sütunlu bir tabloya geçin: solda seslendirme metni, sağda o anda ekranda ne olduğu.
Bu tablo, projenin en kritik onay belgesidir. Ekranda ne olacağı yazılı değilse, animasyon aşamasında ortaya çıkan farklılıklar revize turlarını yakar.
Sağ sütunu yazarken şunu test edin: sesi kapatıp yalnızca görselleri izleseniz hikaye anlaşılır mı? Anlaşılıyorsa görsel anlatım güçlüdür. Anlaşılmıyorsa video, sesli bir sunumdan ibarettir.
Sonraki aşama animatiktir: kaba çizimlerin gerçek zamanlamayla dizilmesi. Bu aşama atlanırsa ritim sorunları ancak final animasyonda görünür ve o noktada düzeltmek pahalıdır.
Platform farkları
Aynı senaryo her yerde aynı şekilde çalışmaz.
Reels ve TikTok: dikey kadraj, ilk saniyede kanca, sessiz izlemeye uygun altyazı şart. Süre 30 saniyenin altına da inebilir.
YouTube: yatay kadraj, biraz daha uzun kurgu tolere edilir, açıklama metni ve kapak görseli önemlidir.
LinkedIn: sessiz izleme oranı çok yüksek, altyazı olmadan yayınlamayın. Ton daha bilgi verici olabilir.
Web sitesi ana sayfası: otomatik oynatılan ve sessiz başlayan bir sürüm gerekir, metin ekranda görünmeli.
Fuar ekranı: ses genellikle duyulmaz, video döngüde çalışır, başı ve sonu belli olmayan bir kurgu gerekir.
Bu yüzden brief'te platformu baştan yazın. Tek bir kadrajda üretilip sonradan kırpılan videolar, her mecrada yarım görünür.
Kopyalanabilir senaryo iskeleti
Hedef süre: 60 saniye, yaklaşık 140 kelime.
Kanca (0 ile 5 sn), yaklaşık 12 kelime: izleyicinin tanıdığı sorun.
Problem (5 ile 15 sn), yaklaşık 25 kelime: bu iş bugün nasıl yapılıyor, neden zor.
Çözüm (15 ile 30 sn), yaklaşık 35 kelime: ürün nedir, tek cümlede ne yapar.
Nasıl çalışır (30 ile 50 sn), yaklaşık 45 kelime: en fazla üç adım.
Çağrı (50 ile 60 sn), yaklaşık 20 kelime: tek bir eylem ve nereden.
Her bölümün karşısına ekranda ne olacağını yazın. Metin bittiğinde sesli okuyup süre tutun, uzunsa problem bölümünden kısaltın, çözüm bölümünden değil.
Sık yapılan hatalar
Firma tarihçesiyle başlamak. İzleyici sizi değil kendi sorununu düşünüyor.
Her özelliği sıkıştırmak. Video bir katalog değildir, tek bir kapıyı açar.
Üç ayrı çağrı koymak. Tek eylem isteyin.
Müzikle kalabalığı örtmeye çalışmak. Zayıf senaryo, iyi müzikle daha fazla dikkat çeker ama daha az iş yapar.
Altyazısız yayınlamak. Sessiz izlenen bir videoda seslendirme yoksa geriye hiçbir şey kalmaz.
Senaryoyu onaysız animasyona geçirmek. Revize maliyetinin büyük kısmı bu tek karardan doğar.
Sonuç
Explainer video, bütçesinin en küçük kalemi olan senaryoda kazanılır veya kaybedilir. Yukarıdaki iskeleti kendiniz doldurup ajansa götürdüğünüzde hem daha isabetli teklif alırsınız hem de ilk konsept turunda hedefe çok daha yakın gelirsiniz.
Rise of Digital olarak 2D animasyon ve motion design projelerinde senaryo ve storyboard aşamasını üretimin parçası olarak ele alıyoruz, çünkü bu aşama atlandığında revize turları projeyi hem geciktiriyor hem pahalılaştırıyor. Anlatmak istediğiniz ürünü ve hedef mecrayı yazın, size senaryo taslağı ve sahne planı önerisiyle dönelim.