Bir müşteri adayı artık "İstanbul'da iyi bir yazılım ajansı" aramak için her zaman arama motoruna gitmiyor. Giderek daha sık yaptığı şey, doğrudan bir yapay zeka asistanına sormak ve gelen üç beş isimle yetinmek. Bu listede olup olmamak, klasik arama sıralamasından farklı kurallara bağlı. Bu rehberde o kuralları, nasıl ölçüleceğini ve kendi sitemizde neyi denediğimizi anlatıyoruz.
GEO nedir, SEO'dan farkı ne?
Klasik arama optimizasyonu, sayfanızın sonuç listesinde üst sıraya çıkmasını hedefler. Kullanıcı listeyi görür ve tıklar.
Üretken arama optimizasyonu, kısaca GEO, yapay zekanın yazdığı cevabın içinde markanızın anılmasını hedefler. Kullanıcı liste görmez, cevap görür. Cevapta yoksanız yoksunuz.
Aradaki en önemli fark şudur: klasik aramada kendi sitenizin sıralaması belirleyicidir, yapay zeka cevabında ise sizin hakkınızda başkalarının yazdıkları belirleyicidir. Bu, çalışmanın ağırlık merkezini site içinden site dışına kaydırır.
Neden şimdi önemli?
Üç gözlem bu başlığı acil hale getiriyor.
Birincisi kullanım hacmi: yapay zeka asistanlarının haftalık kullanıcı sayısı yüz milyonlarla ölçülüyor ve bu kullanıcıların önemli bir kısmı satın alma öncesi araştırmayı burada yapıyor.
İkincisi kaynak ayrışması: Brandlight'ın yayınladığı ölçümlere göre klasik arama sonuçlarının ilk sıraları ile yapay zeka cevaplarında alıntılanan kaynaklar arasındaki örtüşme belirgin şekilde azaldı. Yani Google'da birinci olmanız, yapay zeka cevabında anılacağınız anlamına gelmiyor.
Üçüncüsü havuz darlığı: klasik yerel aramada kullanıcı onlarca sonuç görürken, yapay zeka cevabı genellikle üç ile beş isimle sınırlı kalıyor. Rekabet aynı ama vitrin çok daha dar.
Önce ölçün: 15 soruluk yöntem
Görünürlük çalışmasına başlamadan önce mevcut durumu ölçmek gerekir, aksi halde ilerleme tartışmalı kalır. Kullandığımız yöntem basit ve herkes uygulayabilir.
Müşterinizin sizi ararken soracağı 15 soruyu yazın. Bunlar üç grupta olmalı: kategori soruları ("İstanbul'da yazılım ajansı öner"), ihtiyaç soruları ("ürünümü web sitesinde 3D göstermek istiyorum, kime yaptırayım") ve marka soruları ("Rise of Digital ne iş yapıyor").
Bu 15 soruyu dört farklı asistana sorun: ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity. Her cevapta markanızın anılıp anılmadığını, kaçıncı sırada anıldığını ve hangi kaynağın gösterildiğini bir tabloya yazın.
Bunu ayda bir tekrarlayın. İlk ölçüm sizin başlangıç çizginiz olur.
Kritik ayrıntı: sorguyu her seferinde temiz oturumda ve geçmişten etkilenmeyecek şekilde sorun, aksi halde asistan sizi zaten bildiği için yanıltıcı sonuç verir.
Yapay zeka neyi okuyor?
Ölçüm sonuçlarını incelediğinizde cevapların kaynaklarının belirli gruplarda toplandığını görürsünüz.
Birinci grup, adı soruyla doğrudan eşleşen firma siteleri. Alan adında ve başlıkta kategori kelimesi geçen siteler burada avantajlı.
İkinci grup, liste ve dizin siteleri. "En iyi 10 ajans" tarzı derlemeler ve sektör dizinleri, yapay zeka cevaplarının en sık dayandığı kaynak türü.
Üçüncü grup, değerlendirme ve yorum platformları. Bir markanın hakkında bağımsız değerlendirme bulunması, o markanın cevaplarda anılma olasılığını belirgin şekilde artırıyor.
Dördüncü grup, haber ve sektör yayınları.
Beşinci grup, markanın kendi sitesi. Sayı olarak en küçük paya sahip olan grup budur. B2B hizmet sorularında yapılan analizlerde markanın kendi sitesinin payı yüzde birkaç seviyesinde kalıyor.
Bu tablo şunu söylüyor: yalnızca kendi sitenizde çalışarak bu işi çözemezsiniz. Site gerekli ama tek başına yeterli değil.
Site tarafında yapılacaklar
Site tarafı, yapay zekanın sizi bulduğunda ne göreceğini belirler. Yapılacaklar listesi net:
- Yapay zeka botlarına erişim verin. robots.txt dosyanızda GPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot, Google-Extended gibi botların engellenmediğinden emin olun. Çoğu sitede bunlar farkında olmadan kapalıdır.
- İçeriğin sunucu tarafında üretildiğinden emin olun. Yapay zeka botları çoğunlukla JavaScript çalıştırmaz, sayfa metni ham HTML'de yoksa görünmezsiniz.
- Yapılandırılmış veri ekleyin. Organization, LocalBusiness, Service ve FAQPage şemaları, markanızın ne yaptığını makineye tarif eder.
- llms.txt dosyası ekleyin. Sitenizin ne olduğunu, hangi hizmetleri verdiğinizi ve önemli sayfalarınızı düz metin olarak özetleyen bu dosya hızla yaygınlaşıyor.
- Kimlik cümlesini net yazın. "Kuruluş yılı, şehir, ne yaptığı" bilgisi ana sayfada ve hakkımızda sayfasında açık bir cümle halinde geçmeli. Yapay zeka bu cümleyi doğrudan alıntılar.
- Kategori kelimesini gerçekten kullanın. Kendinizi "dijital çözüm ortağı" diye tanımlarsanız, kimse o kelimeyle aramadığı için hiçbir cevapta çıkmazsınız.
Cevaplanabilir içerik nasıl yazılır?
Yapay zekanın alıntıladığı içeriğin ortak özellikleri var ve bunlar klasik SEO alışkanlıklarından farklı.
Soruyu başlıkta sorun, cevabı hemen altında verin. Uzun girişten sonra gelen cevap alıntılanmaz.
Somut sayı verin. "Uygun fiyatlı" yerine "80.000 TL'den başlar" yazın. Princeton araştırmacılarının yayınladığı GEO çalışmasında, istatistik ve kaynak eklemenin görünürlüğü belirgin şekilde artırdığı ölçüldü.
Karşılaştırma ve liste kurun. Tablo halinde verilen bilgiler makine tarafından kolay ayrıştırılır.
Sınırları yazın. "Şu durumda bu çözüm doğru değildir" cümlesi güven üretir ve alıntılanma olasılığını artırır.
Tarih koyun. Güncelliği belli olan içerik tercih edilir.
Bu yüzden en çok alıntılanan içerik türleri şunlardır: fiyat aralığı rehberleri, seçim kriterleri listeleri, karşılaştırma yazıları ve sık sorulan soru sayfaları.
Site dışında yapılacaklar
Asıl iş burada ve genellikle burası atlanır.
Sektör dizinlerine kayıt olun. Firmanızı listeleyen dizinler, yapay zekanın kategori sorularında ilk baktığı kaynaklardır. Kaydı yaparken firma adını, kategoriyi ve açıklamayı her platformda birebir aynı yazın.
Değerlendirme toplayın. Bağımsız platformlarda ve işletme profilinizde gerçek müşteri yorumları biriktirin. Yapılan analizler, değerlendirme profili olan markaların ilgili sorularda görünme oranının, olmayanlara göre kıyaslanamayacak kadar yüksek olduğunu gösteriyor.
İşletme profilinizi doldurun. Yerel öneri sorularında kategori alanı en belirleyici tek alandır. Kategoriyi işinizin gerçek adıyla seçin, adına anahtar kelime eklemeyin, bu politika ihlalidir ve profilinizi riske atar.
Sosyal profillerinizde tutarlı olun. Farklı platformlarda farklı isim ve tanım kullanmak, makinenin sizi tek bir varlık olarak tanımasını engeller.
Çok kanalda görünün. Birden fazla bağımsız platformda adı geçen markaların önerilme olasılığı belirgin şekilde yüksek.
Kendi deneyimimiz
Bu yöntemi önce kendi sitemizde uyguladık ve sonucu açık şekilde paylaşabiliriz.
3D web sitesi kategorisinde çalışma işe yaradı. Bugün bir asistana 3D web sitesi yapan ajans sorulduğunda markamız öneriler arasında çıkıyor. Bunu sağlayan şey, o alanda ayrıntılı ve sayı içeren içerik üretmiş olmamız ve sitemizin kendisinin o hizmetin canlı örneği olmasıydı.
Yazılım ajansı kategorisinde ise aynı sonucu henüz almadık. Aynı site, aynı teknik altyapı, farklı sonuç. Nedeni teknik değil: bu kategori çok daha doygun ve orada belirleyici olan şey dizin kayıtları, yorumlar ve üçüncü taraf bahsedilmeleri. Yani site dışı çalışma.
Bu ikilik, yazının en önemli dersini veriyor. Dar ve tanımlı bir nişte görünürlük birkaç ay içinde kazanılabilir. Geniş ve rekabetli bir kategoride ise iş site dışında ve daha uzun sürede yapılır.
Ne kadar sürer?
Gerçekçi beklenti şudur: dar bir nişte ilk sonuçlar 1 ile 3 ay içinde görünmeye başlar. Doygun bir kategoride 4 ile 6 ay konuşulur ve bu süre boyunca çalışmanın büyük kısmı site dışındadır.
Hızlandıran şeyler: gerçek müşteri yorumları, sektör dizinlerinde tutarlı kayıtlar, basında veya sektör yayınlarında adınızın geçmesi, ve düzenli olarak yayınlanan somut sayılı içerik.
Yavaşlatan şeyler: farklı platformlarda tutarsız firma adı, ölü veya yönlendirilmemiş eski alan adları, ve yalnızca kendi sitenizde çalışıp dışarıda hiç iz bırakmamak.
Aylık kontrol listesi
- 15 soruyu dört asistana tekrar sorun ve tabloyu güncelleyin.
- Cevaplarda gösterilen kaynakları not edin, yeni bir dizin çıktıysa oraya kayıt olun.
- Bir yeni rehber içeriği yayınlayın, tercihen fiyat, karşılaştırma veya seçim kriteri formatında.
- İki yeni müşteri değerlendirmesi toplayın.
- İşletme profilinizde bir alanı iyileştirin: fotoğraf, hizmet listesi, soru cevap bölümü.
- Firma adınızın ve tanımınızın tüm platformlarda aynı olduğunu doğrulayın.
Sonuç
Yapay zeka görünürlüğü sihirli bir teknik değil, kimliğinizin internette tutarlı ve doğrulanabilir olmasıdır. Makine sizi ne kadar çok bağımsız kaynakta aynı tanımla görürse, o kadar güvenle önerir.
Rise of Digital olarak bu çalışmayı önce kendi sitemizde yaptık, ölçümlerini tuttuk ve işe yarayan kısmını yöntem haline getirdik. Sitenizin yapay zeka botlarına nasıl göründüğünü merak ediyorsanız bize yazın, mevcut durumun ölçümünü çıkarıp hangi adımların sizin kategorinizde fark yaratacağını gösterelim.